Skarga na Statut Gminy Ośno Lubuskie trafiła do sądu
Złożyliśmy skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim dotyczącą nieprawidłowości w lokalnej konstytucji naszej gminy. Statut Gminy Ośno Lubuskie zawiera zapisy, które w naszej ocenie naruszają obowiązujące prawo i ograniczają uprawnienia mieszkańców.
Statut gminy to lokalny odpowiednik konstytucji, który określa zasady działania rady i gwarantuje mieszkańcom prawo do kontroli organów publicznych. Dokument ten powinien być wzorem poprawnej legislacji, jednak w przypadku naszej gminy od lat pozostaje w tyle za obowiązującymi przepisami. Dlatego złożyliśmy skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na Statut Gminy Ośno Lubuskie z 2014 roku, wskazując na pięć poważnych naruszeń prawa.
Ograniczanie jawności i błędy w ochronie wizerunku
Jednym z najbardziej kontrowersyjnych zapisów jest wymóg uzyskania zgody Przewodniczącego Rady na nagrywanie sesji. Takie sformułowanie wprost narusza art. 61 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu obywatelowi prawo do rejestracji obrazu i dźwięku z obrad organów władzy publicznej. Prawo to jest niezbywalne i nie może być uzależnione od uznaniowej decyzji jakiegokolwiek urzędnika.
Kolejnym problemem jest konstrukcja domniemanej zgody na publikację wizerunku. Zgodnie z obecnym statutem samo wejście na salę obrad jest równoznaczne z wyrażeniem takiej zgody. Jest to sprzeczne z wymogami RODO oraz ustawą o prawie autorskim, które wymagają, aby zgoda była dobrowolna, świadoma i jednoznaczna.
Niespójność przepisów i przekroczenie kompetencji
Analiza statutu wykazała również wewnętrzne sprzeczności. Z jednej strony dokument zakazuje streszczania wypowiedzi w protokole, a z drugiej nakazuje, by protokół zawierał treść wystąpień lub ich streszczenie. Takie wykluczające się przepisy wprowadzają chaos informacyjny i utrudniają rzetelne dokumentowanie pracy rady.
Wskazaliśmy także na wadliwe zasady dotyczące reasumpcji głosowania. Obecne zapisy dopuszczają ponowne głosowanie, gdy wynik budzi wątpliwości, co jest zbyt ogólne. Od momentu wprowadzenia obowiązkowych głosowań imiennych w 2018 roku, reasumpcja powinna być ograniczona wyłącznie do sytuacji awarii systemu lub oczywistych omyłek technicznych.
Ostatnie z zaskarżonych uchybień dotyczy uprawnień Przewodniczącego Rady, któremu statut przyznaje prawo do koordynowania prac komisji. Ustawa o samorządzie gminnym jasno określa, że zadaniem przewodniczącego jest wyłącznie organizowanie pracy rady i prowadzenie obrad. Komisje posiadają własną autonomię i przewodniczących, a ich praca nie może być arbitralnie sterowana przez jedną osobę.
Konieczność aktualizacji przepisów
Statut Gminy Ośno Lubuskie nie przeszedł gruntownej nowelizacji od września 2018 roku. Przez ten czas w polskim prawie zaszły istotne zmiany, w tym wprowadzenie obowiązkowych transmisji obrad. Nasze działanie ma na celu dostosowanie lokalnego prawa do standardów demokratycznego państwa prawa i zapewnienie mieszkańcom realnego wpływu na kontrolę działań władzy.
